Nếu nước thay mới Mỹ vỡ nợ….

Ông nói: “Một nước lớn như Mỹ, với vị thế của một siêu cường hàng đầu, mà bị phá sản vì lý do kỹ thuật là một việc chưa từng xảy ra”

2 năm trước, Trung Quốc đã quyết định tái định hướng vào thị trường trong nước. Đây là quá trình song phương, Trung Quốc mong có nguyên tố bảo hiểm trước những vấn đề rưa rứa như đã từng xảy ra ở Mỹ, khi các nhà băng thi nhau phá sản năm 2008. Phe Obama có lẽ nào chịu! Chính vì chuyện cũ vẫn chưa giải quyết xong nên nhiều nhà phân tích dự báo vấn đề nâng mức trần nợ công sẽ khó mà được hai phe trong Quốc hội Mỹ ưng chuẩn.

Nếu lạm phát khiến giá cả tăng 3% thì mức nợ tối đa cũng phải tăng 3% mới giữ đúng mức trần cũ, nếu không thì coi như cái trần nhà đã bị hạ thấp xuống 3%. Đầu tư tư nhân của Nhật Bản vào các tài sản của Chính phủ Mỹ chiếm tỷ lệ không nhỏ. Trung Quốc nắm khối lượng sản xuất đồ sộ, không đối mặt với gánh nặng như “hậu quả” Fukushima và sở hữu một nền kinh tế đa dạng hơn Nhật Bản” - ông Berger nhận định.

Thâm hụt ngân sách của chính quyền Mỹ trong năm 2011, lần trước nhất từ năm 1945 phá kỷ lục: lên tới 1. Trung Quốc hy vọng Chính phủ Mỹ cung cấp thêm sự đảm bảo.

Giáo sư Larres cho rằng, việc Mỹ phá sản sẽ có những tác động ngay lập tức trên khắp thế giới. “Trước khủng hoảng của Mỹ, Trung Quốc sẽ dễ vượt khó khăn hơn Nhật Bản.

Nhưng vì sao vấn đề có thể coi là thông thường này bỗng nhiên trở thành trầm trọng như vậy? Câu giải đáp nằm ở những tranh cãi giữa đảng Cộng hòa và Dân chủ trong quốc hội Mỹ về duyệt chi ngân sách cho Chính phủ, mà bế tắc này đang khiến chính phủ Mỹ phải đóng cửa hơn một tuần qua. Vốn là trạng sư, chắc ông Obama có thể giảng giải rằng với tư cách người đứng đầu Hành pháp, ông cứ đi vay nợ để đảm bảo giá trị của các tờ giấy nợ đã phát hành.

Klaus Larres, Giáo sư giảng dạy môn quan hệ quốc tế của Đại học North Carolina nói rằng, sẽ có những hậu quả hết sức ác hại đối với thế giới đang chật vật bình phục sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu vừa qua. 500 tỉ USD, tương đương với 10% GDP của siêu cường kinh tế số 1 trên thế giới. Bắc Kinh mua trái khoán Mỹ duyệt các trung gian.

Mặc dù có khối lượng đầu tư vào nền kinh tế Mỹ kém Trung Quốc, nhưng Nhật Bản sẽ bị ảnh hưởng nặng hơn Bắc Kinh nếu Mỹ phá sản.

Trung Quốc cảm thấy lo ngại về khoản tiền hơn 1. “Trung Quốc sẽ không “nhấn chìm” Mỹ bằng cách bán tháo trái phiếu kho bạc, họ e sợ sự biến động mạnh của đồng USD. Điều này có thể phương hại tới vị trí vai trò đồng tiền dự trữ toàn cầu của đồng USD và thậm chí còn ảnh hưởng tới vai trò của nền kinh tế mạnh nhất thế giới của Mỹ.

Hùng Phan. Theo ông Chu Quang Diệu, Bắc Kinh, với tư cách chủ nợ lớn nhất của Washington, “đương nhiên quan ngại về các diễn biến trong khó khăn tài chính của Mỹ” và “điều này quan trọng không chỉ cho kinh tế Mỹ mà còn cho kinh tế toàn cầu và chúng tôi hy vọng Mỹ hiểu được bài học lịch sử” (hàm ý tới một vụ việc hao hao xảy ra hồi tháng 8-2011 đã khiến Mỹ lần trước tiên bị hãng đánh giá tín nhiệm Standard & Poor's hạ thấp mức xếp hạng vàng từ AAA xuống AA+).

Cuộc khủng hoảng ngân sách ở Mỹ đã diễn ra hơn một tuần nhưng đến nay vẫn chưa có dấu hiệu thỏa hiệp. Trung Quốc đã thấy trước tình huống này và thay giải phóng bớt chứng khoán Mỹ. Nhật giữ khối lượng trái khoán ngân khố Mỹ trị giá 1,1 nghìn tỉ USD. Một số nhà kinh tế dự đoán rằng, tình trạng phá sản đang đe dọa Mỹ sẽ là nặng nề hơn so với cuộc khủng hoảng năm 2008 và sẽ gây ra thảm họa toàn cầu.

Sẽ không có việc Trung Quốc đơn phương rút tiền. Cùng lúc, tổng số nợ của nhà nước đã lên tới 15. Cuối cùng, nếu chẳng thể nào thỏa hiệp được để nâng mức trần nợ nhà nước lên đúng kỳ hạn ngày 17/10 thì Tổng thống Obama vẫn còn một món võ cất trong túi, không đến nỗi phải ngưng vay thêm nợ khiến Chính phủ Mỹ phá sản.

Trong 8 năm cầm quyền của Tổng thống Gorges W. Bush, Quốc hội Mỹ đã đồng ý nâng mức nợ nhà nước lên vơ 7 lần. Thật ra, nếu ngân sách không thiếu hụt nặng như bây chừ thì chỉ cần ảnh hưởng của lạm phát khiến đồng tiền mất giá không thôi, thường ngày người ta vẫn phải nâng mức nợ tối đa lên. Ông nói: “Tôi nghĩ rằng vụ Đại Suy thoái sẽ quay lại với cường độ lớn hơn nhiều và chúng ta sẽ phải chiến đấu với những khó khăn nghiêm trọng về kinh tế và tài chính.

Không thể nghi ngờ được”. Nguy cơ phá sản treo trên đầu nước Mỹ. Ngoài ra, Chính phủ Trung Quốc còn giữ 3,5 nghìn tỉ tài sản được định giá bằng USD, cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi vỡ nợ.

Biếm họa về khả năng nước Mỹ vợ nợ  Việc nâng mức trần của tổng số nợ nhà nước không phải là một hiện tượng mới mẻ.

Nhưng nếu không được vay nợ thêm thì nước Mỹ có thể sẽ lâm vào cảnh “phá sản”. Ai ngăn trở sẽ bị coi là vi hiến. 300 tỉ USD mà họ đầu tư ở Mỹ và đang thúc giục nước này nâng trần nợ. Nhật Bản buộc ràng nhiều hơn với Mỹ. Để khắc phục hậu quả của vụ vỡ nợ này sẽ phải mất nhiều thập niên. Mức nợ hiện của Mỹ đã “đụng trần” theo quy định của Quốc hội, đi vay thêm là phạm luật.

Washington và Bắc Kinh bị cột chặt. Chuyên gia Nga, ông Yakov Berger đã lưu ý đến việc Bắc Kinh và Tokyo cùng lúc nhắc con nợ về nghĩa vụ: “Đó là hai quốc gia lớn đang cấp tín dụng và trợ cấp nền kinh tế Mỹ. Cũng như một cá nhân hay doanh nghiệp đang vay nợ, khi đáo hạn là phải trả tiền lãi và vốn.

Chuyên gia Berger nhận định: “Không chỉ Trung Quốc đầu tư vào Mỹ, mà Mỹ cũng đầu tư vào Trung Quốc. Đây là một quyết định đúng đắn. 000 tỉ USD tức là vừa bằng 100% GDP của nước Mỹ. Bởi thế, tôi chỉ có thể cảnh báo là không nên để vấn đề trần nợ kèm theo việc chính phủ đóng cửa”.

Dù rằng quan hệ Trung Quốc - Nhật Bản lúc này không phải là tốt đẹp nhất, nhưng như chúng ta thấy, họ hành động khá nhịp nhàng”. Phe Cộng hòa nói nếu đảng Dân chủ của ông Obama muốn họ duyệt ngân sách cho chính phủ hoạt động thì phải “thò chai rượu”, tức thị phải hoãn thực thi đạo luật bảo hiểm y tế, Obamacare, trong 1 năm.

Tôi không nghĩ rằng Trung Quốc thực thụ lo ngại sự sụp đổ của nền kinh tế Mỹ”. Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với Mỹ” - ông Yakov Berger nói. Nhưng chắc ông sẽ không phải dùng đến món võ đó. Do đó, không mấy ai dám dự báo về chừng độ khủng hoảng ở Mỹ sẽ tác động tới các chủ nợ.

Đến lượt mình, Mỹ cũng có thể rút vốn từ Trung Quốc. Đó là một khoản trong Tu chính án số 14 trong Hiến pháp Mỹ, viết rằng: “Giá trị công thải của Mỹ. Trong thực tiễn, đó là các hoạt động cho vay lẫn nhau. Cùng các vấn đề kinh tế nội bộ, tình huống khả năng đối với Nhật Bản sẽ xấu hơn Trung Quốc. Đó là nợ công. Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Chu Quang Diệu khuyến cáo Mỹ chóng vánh đề phòng việc vỡ nợ có thể gây ảnh hưởng bạc tới kinh tế Trung Quốc và toàn cầu với “các bước đi kiên quyết và đáng tin cậy”.

Một chính phủ với các món nợ khổng lồ, phải liên tục vay nợ các khoản mới để trả các món nợ cũ, chưa kể việc đi vay để tiêu xài vì ngân sách thiếu hụt (thu ít, chi nhiều). Điều này như được khẳng định bởi tuyên bố của chủ toạ Hạ viện Mỹ John Boehner “Tôi có thể để Mỹ bị vỡ nợ lần trước nhất trong lịch sử nếu Tổng thống Obama không đồng tình một thỏa hiệp về vấn đề tiêu của chính phủ liên bang”.

Trong bối cảnh đó, một mối hiểm nguy to lớn hơn, đáng sợ hơn đang rình rập nước Mỹ.

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Tao Aso mới đây nêu ý kiến rằng, Tokyo nên cân nhắc các tác động khả năng nếu Mỹ vỡ nợ. Theo các chuyên gia đánh giá, Trung Quốc và Nhật Bản đã đầu tư vào trái khoán ngân khố Mỹ nhiều hơn so với con số 2,4 nghìn tỉ USD. Hai đảng Dân chủ và Cộng hòa tại Quốc hội Mỹ vẫn đấu “làm căng” với nhau khiến Chính phủ Mỹ phải hoạt động cầm chừng vì không có ngân sách và chưa ai biết khi nào Chính phủ Mỹ mới mở cửa trở lại.

Đến ngày 17/10 tới, nếu không được phép vay nợ thêm, Chính phủ Mỹ sẽ không hoàn được nhiều món nợ đáo hạn, theo định tức là vỡ nợ. Không chỉ bản thân Mỹ mà các nền kinh tế khác cũng có thể bị ảnh hưởng nếu Chính phủ Mỹ rơi vào tình trạng vỡ nợ.

Lúc này, Trung Quốc rất cần yếu tố bảo hiểm trước khả năng khủng hoảng ngân sách ở Mỹ.